Przewiń w lewo
Przewiń w prawo
Zwiń
Przegląd
2/2020
Widok z Koziej: Tekst nie dla teatru
autor: Jacek Kopciński
Widok z Koziej: Tekst nie dla teatru
foto: Zuzanna Waś

Teatr gardzi literaturą, ale żyć bez niej nie potrafi. Nawet gdy spektakl powstaje z improwizacji, dramaturg siedzi na scenie i pisze tekst, a potem wysyła go na różne konkursy i dostaje nagrody. Czy nie powinien ich dzielić między aktorów, scenografa, reżysera, może inspicjenta? Polskie sztuki współczesne wracają jednak na scenę, czasem nawet po raz drugi. W tym numerze recenzujemy Gdy przyjdzie sen Katarzyny Dworak i Pawła Wolaka, zrealizowany przez Małgorzatę Bogajewską w Teatrze Ludowym, mimo że swoją prapremierę miał w Zielonej Górze. O inscenizacji zadecydowała jakość sztuki, o której w rozmowie z Kaliną Zalewską reżyserka mówi niezwykle interesująco: „Bardzo lubię poetykę tego dramatu. To coś pomiędzy traktatem religijnym a kryminałem. Krzyżują się w nim różne światy. Najbardziej zainteresowała mnie możliwość stworzenia spektaklu, którego narracją nie będzie linearne opowiedzenie historii, ale coś wręcz odwrotnego, zakłamanie historii, którego dokonujemy w obliczu wspólnego poczucia winy”. Żeby odkryć w tekście taki potencjał, trzeba się z nim najpierw dobrze zestroić, na to jednak stać dziś niewielu reżyserów.


Teatr nie może żyć bez dobrej literatury, jego twórcy zaczytują się więc w powieściach, opowiadaniach, eseistyce. Nie ma miesiąca bez adaptacji jakiegoś głośnego tytułu. W Teatrze Studio Paweł Miśkiewicz wystawił Serotoninę Michela Houellebecqa, co uważam za osiągnięcie, bo dialog w tej powieści zajmuje miejsce śladowe, natomiast narracja jest bardzo spersonalizowana. Wszystko po to, by zderzyć nas z obsesjami bohatera, których ofiarą padają kobiety. Jeżeli w Serotoninie są one jakimś podmiotem, to wyłącznie czynności erotycznych. Mają okrągłe tyłeczki i mokre cipki, poza tym stale komuś „obciągają” i „robią loda”. Jedna z nich uprawia seks z trzema psami jednocześnie, co bohater Houellebecqa relacjonuje bez większych emocji, bo już dawno rozstał się z tą dziewczyną. Trzeba odwagi, by narrację absolutnie zdominowaną przez jeden, do tego tak wyrazisty, głos pociąć na kawałki i ułożyć z niej dialogi. Trzeba poświęcenia, by je zagrać! Oto pogrążony w depresji mężczyzna staje na scenie oko w oko z kobietą, która w jego wspomnieniu zamieniła się w erotyczny fantom, i zaczyna z nią rozmawiać. Oto kobieta, uwięziona w chorobliwym wspomnieniu mężczyzny, próbuje mu odpowiadać jego własnymi słowami. Dawno, naprawdę dawno nie widziałem tak absurdalnych interakcji! Męczą się aktorzy, którzy ze zdziwieniem dukają spreparowane dla nich dialogi, i męczą się widzowie, którzy dyskretnie wymykają się z sali.


Nie chcecie, drodzy reżyserzy, dramatu w teatrze, ale na siłę lepicie go z prozy, nawet tej, która z założenia nie chce być dramatyczna. Poruszeni tematem, performujecie na scenie słowa, które spełniają się w zupełnie innym akcie komunikacyjnym. Skoro słyszymy to na widowni, dlaczego nie słyszycie tego na scenie? Naprawdę nie każdy tekst jest „tekstem dla teatru”.
 

Komentarze
W najnowszym numerze
DOSTĘPNOŚĆ CZASOPISM INSTYTUTU KSIĄŻKI


Szanowni Państwo, Drodzy Czytelnicy,

w związku z panującą sytuacją epidemiologiczną uprzejmie informujemy, że wszystkie czasopisma wydawane przez Instytut Książki będą się ukazywać niezmiennie. Jednocześnie zawiadamiamy, że w najbliższym czasie z powodu zamknięcia większości salonów Empik na terenie całego kraju, nasze tytuły nie będą w nich dostępne. Zachęcamy jednak do składania zamówień za pośrednictwem sklepu internetowego sklep.instytutksiazki.pl (tak jak dotychczas zapewniamy bezpłatną wysyłkę) oraz księgarni Bonito.pl.
Przypominamy również, że czasopisma w wersji cyfrowej dostępne są w księgarni Nexto.pl.

Instytut Książki





 

„Teatr. Krytycy” tom 2

„Teatr. Krytycy” tom 1

http://polskidramat.pl/centrumsztukitanca.eu


Nasz serwis korzysta z plików cookies zgodnie z polityką prywatności i plików cookies [dowiedz się więcej]. Zablokowanie zapisywania plików cookies na urządzeniu końcowym lub ich usunięcie możliwe jest po właściwym skonfigurowaniu ustawień przeglądarki internetowej. Zablokowanie możliwości zapisywania plików cookies może spowodować utrudnienia lub brak działania niektórych funkcji serwisu. Niedokonanie zmian ustawień przeglądarki internetowej na ustawienia blokujące zapisywanie plików cookies jest jednoznaczne z wyrażeniem zgody na ich zapisywanie.

Zamknij